Pillen en poeders

Vrij verkrijgbaar

Demo behandeling

Bij elke apotheker, drogist of supermarkt is er een keur aan pillen, poeders, theeën, repen en shakes verkrijgbaar die een moeiteloos gewichtsverlies beloven. Maar waar bestaan deze middelen nu uit en hoe werken ze? En maken deze middelen hun beloftes waar of wordt alleen uw portemonnee lichter?

Kruidenproducten onschuldig?

Vaak wordt gedacht dat kruiden geen schadelijke bijwerkingen hebben; het zijn immers natuurproducten. De realiteit is anders: het gebruik van kruidenproducten kan wel degelijk vervelende gevolgen voor uw gezondheid hebben.
Veel kruidenproducten zoals thee, capsules en pillen, bevatten combinaties van stoffen die een afslankende werking zouden hebben. Deze effecten zijn echter niet bewezen en zeer twijfelachtig, zeker op de lange termijn. Over het algemeen is het zo dat gewichtsverlies door deze middelen berust op een vochtafdrijvende en/of laxerende werking. Vet raakt u dus niet kwijt bij het gebruik van kruidenproducten. Bovendien kan langdurig gebruik of overdosering de vochtbalans en mineraalhuishouding verstoren. Dit kan leiden tot hartritmestoornissen. Ook zijn er gevallen bekend van ernstige stoornissen in de werking van lever en nieren.

Wanneer (oosterse) kruiden door een arts worden voorgeschreven, biedt dit evenmin een garantie dat er geen gevaarlijke bijwerkingen zijn. Zo liepen in België in de jaren negentig mensen onherstelbare schade op aan hun nieren als gevolg van het gebruik van Chinese afslankkruiden. Velen van hen moesten een niertransplantatie ondergaan. Ook kregen sommigen kanker aan de urinewegen. De kruidenmiddelen werden hen door artsen voorgeschreven.
Deze middelen worden nog steeds via internet te koop aangeboden. Gebruik van dergelijke afslankkruiden is sterk af te raden.

Terug

Stack, Stackers, Fatburners en dergelijke

Vast staat dat ook de afslankende werking van cafeïne, efedrine en synefrine beperkt en slechts tijdelijk is. Cafeïne is het werkzame bestanddeel van onder andere guarana, kolanoten, groene thee-extract en matee-extract. Synefrine is te vinden in producten die Citrus Aurantium bevatten. Bijwerkingen van deze stoffen zijn rusteloosheid, slapeloosheid, verhoogde bloeddruk, hartkloppingen, verhoogd risico op hersenbloedingen en toevallen. De combinatie van cafeïne en efedrine in afslankmiddelen heeft zelfs al tot dodelijke slachtoffers geleid. Sinds april 2004 mogen middelen met efedrine niet meer vrij verkocht worden. Middelen met cafeïne en synefrine als werkzame stof zijn nog wel vrij verkrijgbaar. Deze worden vaak verkocht als ephedra-vrije Stack, Stackers, Fatburners of vergelijkbare namen. Maar pas op: voor mensen met een te hoge bloeddruk, hartproblemen, glaucoom (verhoogde druk in de oogbol) of een maagzweer, is het gebruik van deze middelen risicovol. Ook de combinatie met bepaalde antidepressiva is niet zonder gevaar. Verscheidene mensen hebben al ernstige gezondheidsproblemen opgelopen na het gebruik van afslank- of energiemiddelen met synefrine en cafeïne.

In een aantal afslankproducten zit acetylsalicylzuur, beter bekend als aspirine. De vermelding van witte wilgenbast op de ingrediëntenlijst wijst op de aanwezigheid van een salicylzuurverbinding; dit zou de werking van de bestanddelen met cafeïne en synefrine verlengen en de stofwisseling versnellen. Het kan echter de maag irriteren en beïnvloedt de bloedstolling. Dus als u last heeft van een maagzweer of bloedverdunners gebruikt, kunt u producten met acetylsalicylzuur beter mijden.

Terug

Nog meer 'natuurlijke' producten

Voor vrijwel alle natuurlijke afslankmiddelen geldt dat, als er al onderzoek is gedaan, het gaat om laboratoriumonderzoek of onderzoek op dieren, en dan ook nog met hoge doseringen. Een afslankend effect is bij mensen dan ook nooit aangetoond. Het is zeer onwaarschijnlijk dat deze middelen effectief zijn voor blijvend gewichtsverlies.

Van producten met chitosan wordt gezegd dat ze cholesterolverlagend werken en vet uit de voeding zouden absorberen. De stof kan inderdaad vet binden, maar het komt alsnog in het lichaam. U zult door gebruik van chitosan dus niet vermageren. Chitosan wordt gewonnen uit schaaldieren. Oppassen dus als u allergisch bent voor schaaldieren, dan moet u dergelijke middelen beslist niet gebruiken.

Producten met algen en zeewier, zoals spirulina of kelp, zouden de schildklierwerking stimuleren, lichaamsvet oplossen en eiwitten splitsen. Spirulina bevat fenylalanine waarvan wordt gezegd dat het de eetlust remt. Hiervoor is echter geen enkel bewijs. Het wordt in gebieden waar een voedseltekort heerst juist gegeten om ondervoeding te voorkomen.
Kelp wordt in hoofdzaak gewonnen uit blaaswier en het werkzame bestanddeel is jodium. Teveel hiervan leidt tot een te hard werkende schildklier, wat medisch gezien ernstig te noemen is. Gelukkig is het wel zo dat de meeste afslankproducten te weinig kelp bevatten om tot risicosituaties te leiden. Maar afvallen doet u in ieder geval niet van dergelijke middelen.

Producten met lecithine zouden cholesterol en vet afbreken. Lecithine wordt door het lichaam zelf aangemaakt. Het voorkomt dat cholesterol zich vastzet tegen de vaatwanden. Bij evenwichtige voeding ontstaat er niet snel een tekort. Er zijn geen aanwijzingen dat lecithine gewichtsafname veroorzaakt.

Producten met carnithine of L-carnithine: hiervan wordt beweerd dat het lichaamsvet versneld afbreekt. Helaas is ook dit een fabeltje. Dit aminozuur is een lichaamseigen stof en heeft een belangrijke transportfunctie bij de vetverbranding. Uit onderzoek blijkt dat L-carnitine geen effect heeft op gewichtsafname.

Van producten met chroom wordt gezegd dat ze de trek in zoetigheid verminderen en de vetverbranding verbeteren. Chroom is een sporenelement en speelt een rol bij de werking van insuline en de koolhydraatverbranding. Een tekort aan chroom kennen we in Nederland niet. Het innemen van producten met chroom heeft bij gezonde mensen geen invloed op het bloedsuikergehalte en de insulineafgifte. Ook een verminderde eetlust is niet vastgesteld. Wel stond de stof chroompicolinaat enkele jaren geleden ter discussie vanwege een mogelijk kankerverwekkende werking.

Producten met appelazijn of enzymen uit zuid- of citrusvruchten zouden lichaamsvet doen oplossen. Een afslankende werking is echter nooit aangetoond.

Terug

Wetenschappelijk onderzoek

Recent is in Duitsland onderzoek gedaan naar de effectiviteit van voedingssupplementen die gewichtsverlies als doel hebben. Er werden negen populaire voedingssupplementen vergeleken met een placebo, een supplement zonder werkzame stoffen. Het ging om de volgende producten: L-carnithine, polyglucosamine, poeder van kool, poeder van guaranazaden, bonenextract, konjakextract (Amorphophallus konjac), vezeltabletten, middelen met natriumalginaat en diverse plantenextracten. De deelnemers, personen van middelbare leeftijd met overgewicht of ernstig overgewicht, wisten of ze een supplement kregen of het placebo, en als ze een supplement kregen, wisten ze niet om welk middel het ging. De aanwijzingen van de fabrikant werden opgevolgd. De uitkomst was dat het geen aantoonbaar verschil maakte of men de supplementen innam of het placebo.

Bij een andere studie die werd uitgevoerd in Groot Brittannië, werden klinische onderzoeken die eerder waren uitgevoerd, bekeken en samengevat. Het ging hierbij om studies naar de werkzaamheid van chroompicolinaat, Ephedra, bittere sinaasappel (Citrus Aurantium), CLA (geconjugeerd linolzuur), calcium, guargom, glucomannaan, chitosan en groene thee. Er werd geen enkel bewijs gevonden dat deze voedingssupplementen effectief waren om af te vallen.

De resultaten van deze onderzoeken zijn onlangs (juli 2010) gepresenteerd op het International Congress on Obesity (ICO) in Stockholm.

Terug

Maaltijdvervangers

Maaltijdvervangers zoals shakes, repen en soepjes brengen het aantal ingenomen calorieën per dag sterk naar beneden. Tekort aan belangrijke voedingsstoffen, vitaminen en mineralen ontstaat niet; deze zitten in voldoende mate in de maaltijdvervangers.
In het begin van de kuur is er afname van het gewicht. Na verloop van tijd wordt de stofwisseling echter trager en zuiniger; hierdoor wordt er minder snel gewicht verloren. Wanneer de kuur ten einde is en het oude eetpatroon weer wordt opgepakt, is er een grote kans op versnelde gewichtstoename. Een jojo-effect ontstaat dan ook gauw bij het gebruik van maaltijdvervangers.

Terug